Su ve Yalıtım

Su, hayatımızda ömrümüzde vazgeçilmez bir unsur olmasına rağmen, yapılarda genellikle sorun yaratır.

Su, nem halinde duvar, döşeme, kapı pencere gibi yapı elemanları bünyesinde bulunur. Nem, bu yapı elemanlarının bozulmasına, özelliklerinin zamanla çürümesine neden olur. Ahşabı çürütür, demiri paslandırır, beton üzerinde don etkisi yaparak patlama, dökülme gibi hasarlara neden olabilir.

Yapı’nın sudan korunması için çeşitli uygulama yöntemleri ortaya çıkmıştır. Çatı/saçak, damlalık tretuvar drenaj, sıva yapılarda standartlaşmış yapı yalıtım elemanlarındandır. Bununla birlikte yalıtım amacıyla likit, pestil,cam yünü, mantar, sentetik elyaf gibi çeşitli yapı malzemeleri geliştirilmiştir.

Yalıtım çeşitlerini üç ayrı bölümde inceleyebiliriz:

a-) Su ve neme karşı yalıtım
b-) Isıya karşı yalıtım
c-) Sese karşı yalıtım

Su ve neme karşı yalıtım:

Suyun Ahşap, metal, taş, tuğla gibi gereçler üzerindeki olumsuz etkilerine karşı uygulanır.

Binaya dıştan: Yağmur, kar, yüzey ve sızıntı yer altı/yer üstünden gelen su,

Bina bünyesinde: Beton, sıva, duvar vb. harçlarının içerisindeki nem,

Bina içerisindeki: Su tesisatlarından sızan sulara karşı yalıtım uygulaması su ve neme karşı yalıtımı zorunlu kılan hallerdir.

Su ve neme karşı alınabilecek önlemler:

Saçaklı çatı yapmak,
Sıva yapmak veya çinko bakır yada taş plaklarla kaplamak,
Bina yüzeylerinde suyu çabuk akıtan denizlik, damlalık, vb. profiller oluşturmak,
Bina çevresinde ~1mt genişliğinde yaya kaldırımı (tretuvar) yapmak,
Drenaj yapmak
Su ve neme karşı yapılan yalıtımlar:

Drenaj
Temelde yalıtım
Banyo vb. ıslak zeminlerde yalıtım
Teras ve çatılarda yalıtım

1-A)Binaya Dıştan Drenaj
Bina çevesinde temelin ~50-100 cm kadar dışında temel tabanının ~30-40 cm kadar derinde eğimli bir kanal açılır ve binanın çevresi dönülür. Drenaj kanallarının köşe yaptığı yerlerde (bina köşelerinde) ~15-20 cm’lik [t:rögar]lar açılır. Bu rögarlar kanalizasyona bağlanarak suyun binadan uzaklaşlmasını sağlayabiliriz.

1-B)Binaya İçten Drenaj

Dış drenaj yapma imkanımız bulunmadığı durumlara binamıza içten drenaj yapabiliriz:

Bodrum katının (genellikşe) merkezinde, bodrum döşemesinden ~2mt derinlikte, 50×50 cm genişlikte (sarfiyayata göre değişir) bir kuyu yapılır. Kuyunun etrafı biriket ile örüldükten sonra içerisine sıva yapılır. Üzeri saç veya moloz taş duvar şeklinde kapatılabilir. Sac ile bir kapak yapmak daha uygun olacaktır. Çünkü, eğer kanalizasyon kotu rögar kotumuzu tutmuyorsa bu alana bir pompa koyup suyu bu pompa sayesinde kanalizasyona iletmeliyiz.

Tabi otomatik pompa konusunda sorunlar yaşayabiliriz, elektirik gittiği an pompa çalışmayacak ve tıkanma oluşabilecektir, ya küçük bir jenaratör veya rögar kapağını binanın dış yüzeyine koyup/bir baca yapıp elektirik kesintisi olduğunda [t:vidanjör] ile suyu tahliye edebilirsiniz.

2-Temelde Yalıtım

Zemine inmesi muhtemel kar ve yağmur sularının bnaya zarar vermesini önlemek amacıyla yaptığımız yalıtım uygulamasıdır. Ayrıca temelde yer altı sularına karşıda yalıtım önlemleri alınır.

Kar ve yağmur sularının zemin 0 (sıfır) kotundan bodruma inmesini önlemek için [t:tretuvar] ve su basma yapabiliriz. Su basma binanın 0 (sıfır) kotunu ~50 cm yükselterek kar ve yağmur sularının binamız ve bodrum kata inip zarar vermesini engelleyebiliriz. Ayrıca dıştan yapılan sıva da bir yalıtım çeşitidir. Ayrıca [t:bitümlü malzemer] ile de suya karşı binaya dıştan yalıtım yapılıp suyun temele inmesi önlenebilir. Bodrum döşemesinde zemin suyuna karşı sırasıyla Blokaj/Gorbeton/Yalıtım Gereci/Betonarme döşeme kaplamaları yapılması yeterlidir.

3-Banyo vb. Islak Zeminlerde Yalıtım

Banya vb. ıslak zeminlerde su yalıtımı çok iyi yapılmalıdır, zira bu alanlarda su kullanımı fazla olacaktır.

Islak zeminlerde döşeme sırasıyla Betonarme döşeme/Eğim Betonu/Yalıtım malzemeleri/Kaplama harcı/Döşeme kaplaması yapılabilir.

Suya akış yolu vermek için betonarme döşememizin ardından % ~3-5 cm’lik eğimli beton dökmeli,

Mastik asfalt, Rübroit vb. yalıtım malzemeleriyle eğim betonunun üstü kaplanmalı,

Yalıtım malzemesini korumak amacıyla ince bir harç yapılmalı

Ve son olarak döşeme kaplaması (fayans, mermer, çimento harçı karo) kullanarak ıslak zeminde yalıtım işlemini tamamlayabiliriz.

4-Teras ve çatılarda yalıtım

Teras ve çatıya kar ve yağmur etkisi direkt etki edeceğinden bu alanlardaki yalıtım işlemi daha önemlidir. Genellikle ısıya karşı yalıtım özelliği bulunanan yalıtım malzemeleri ile kaplandıkları için bu konuyu yazımızın diğer bölümlerinde (Isıya karşı yalıtım) inceleyeceğiz.

Beton Dökümü Vibratör Uygulaması

Büyük özen göstererek hazırladığınız kalıba ve donatıya artık elbise giydirme zamanı gelmiştir. Projenize göre belirlediğiniz beton sınıfı sizin siparişinizden sonra hazır beton tesislerinde kontrollü olarak üretilmiş ve şantiyenize doğru yola çıkmıştır. Kalıp açıldığında boşluklarla dolu ve onarım isteyen bir beton ile karşılaşmamak için aşağıdaki önerileri dikkate almak size yardımcı olacak ve emeğiniz görsel olarak da değerini almış olacaktır. Betonun kalıba homojen yerleştirilmesinde en doğru yöntem vibratör kullanılmasıdır.

1- Betonarme elemanının, içinde boşluk kalmadan donatıyı tamamen sararak imal edilmesi için taze betonun ayrışmaya uğramadan homojen dökülmesi sağlanmalıdır. Bunun için taze betona karma suyu dışında su verilmemeli istenilen kıvam sipariş sırasında hazır beton tesisine bildirilmelidir.

2- Taze beton kalıba yerleştirilirken serbest düşmeye bırakılmamalıdır. Serbest düşme sırasında beton ayrışacak ve istenilen yüzeyler elde edilemeyecektir. Transmikserden doğrudan olukla dökülen betonlarda taze betonun serbest düşme yüksekliği 1 metreden fazla olmamalıdır. Pompa ile basılan betonlarda serbest düşme yüksekliği döşemelerde 50 cm , perde ve kolonlarda ise en fazla 1.5 metre olmalıdır. Betonun pompalanması sırasında aynı bölgede vibratör uygulanmamalıdır, eğer uygulanırsa betonun ayrışması söz konusudur. Pompa betonu kalıba bıraktıktan sonra ilerlemesi beklenmemeli beton kalıp üzerine yayılmaya başladıktan sonra (bu yayılma betonun kendi kıvamıyla yaklaşık 1 m² kadar olmalı) vibratör uygulaması başlatılmalıdır.

3- Perde ve kolon betonlarında kalıpların doldurulmasında beton 50 cm’lik tabakalar halinde doldurulup vibrasyon uygulanmalı ve ardından yeni 50 cm’lik tabaka kalıba dökülüp yerleştirilmelidir.

4- Donatı sıklığı ve kalıp şekli göz önüne alınarak kullanılacak vibratör şişe çapı belirlenmeli ve kalıptaki beton ceplerinde, donatı sıklaştırılmalarında daha rahat çalışabilecek küçük çaplı vibratör şişeleri seçilmeldir.

5- Vibratörün taze betona dik olarak daldırılması gereklidir. Eğik daldırılan vibratör taze betonda ayrışmaya neden olacaktır.

6- Vibratörün beton içinde ilerlemesi kendi ağırlığı ile olmalıdır.

7- Vibratör taze beton içinde 10-15 saniye tutulmalı ve beton yüzeyinde düzelme görüldüğünde ya da şerbet halinde ince kıvamlı yüzey görüldüğünde betondan çıkarılmalıdır.

8- Vibratör şişesi taze betonun tabanına kadar indirilmelidir, kolon ve perdelerde 50 cm’lik tabakalar halinde döküm yapılacağından, altta kalan tabaka içine de 2-3 cm kadar ilerlemesi sağlanıp, iki tabakanın birleşmesi sağlanmalıdır.

9- Tüm vibrasyon uygulamalarında, taze beton yüzeyinde ince malzeme yoğunlaşmasıyla (şerbet görünümü) beraber, vibratör başlangıçtaki ilerleme hızıyla geri çekilmelidir.

10- Vibratörün geri çekilmesiyle taze betonda oluşan boşluk kendi kendine kapanmalıdır; bu bize vibrasyon uygulamasının doğru yapıldığını gösteren bir belirtidir.

11- Beton yüzeyinde şerbet görüntüsü belirdikten sonra vibrasyona devam etmek taze betonu ayrıştıracağı için vibratörü kullanan personelin konuda deneyimli ve dikkatli olması önemlidir.

12- Taze betonda kalıp üzerinde betonun tamamen taranabilmesi ve boşluk kalmadan yerleştirilebilmesi için, vibratörün taze betona daldırma noktaları arasındaki mesafe seçilen vibratör şişe çapının 7 katı olmalıdır.

Örnek: Seçilen vibratör şişe çapı 4 cm ise tabliye üzerinde vibratör daldırma aralığı yaklaşık 28 cm aralıkla olmalıdır.